August 2017
July 2017
May 2017
April 2017
March 2017
February 2017
January 2017
December 2016
November 2016
October 2016
September 2016
July 2016
June 2016
May 2016
April 2016
March 2016
February 2016
January 2016
December 2015
September 2015
July 2015
June 2015
May 2015
April 2015
March 2015
January 2015
December 2014
October 2014
September 2014
August 2014
June 2014
May 2014
April 2014
February 2014
December 2013
November 2013
October 2013
September 2013
August 2013
July 2013
May 2013
April 2013
March 2013
February 2013
January 2013
December 2012
November 2012
October 2012
September 2012
August 2012
June 2012
May 2012
March 2012
January 2012
December 2011
July 2011
June 2011
May 2011
April 2011
March 2011
February 2011
January 2011
December 2010
October 2010
September 2010
August 2010
July 2010
June 2010
May 2010
March 2010
February 2010
January 2010
December 2009
November 2009
October 2009
September 2009
August 2009
July 2009
June 2009
May 2009
April 2009
March 2009
February 2009
January 2009
December 2008
November 2008
October 2008
September 2008
August 2008
July 2008
June 2008
May 2008
April 2008
March 2008
February 2008
January 2008
December 2007
November 2007
October 2007
September 2007
August 2007
July 2007
June 2007
May 2007
April 2007
March 2007
February 2007
January 2007
December 2006
November 2006
October 2006
September 2006
August 2006
April 2006
March 2006
February 2006
January 2006
December 2005
November 2005
October 2005
September 2005
August 2005
July 2005
June 2005
May 2005
April 2005
March 2005
February 2005
January 2005
December 2004
November 2004
October 2004
September 2004
August 2004
July 2004
June 2004
January 2004
December 2003
November 2003
October 2003
September 2003
                
info at bbgoal.com
rouyasadr at yahoo.com


Enter Your Email
 





طنز، توهین به مقدسات و انتخابات
May 2, 2017

این اولین بار نیست که یک اثر طنز با استناد به "وهن مقدسات" مورد اعتراض قرار می‌گیرد. این‌بار نامۀ طنزآمیز یک جوان ایلامی به حضرت امام رضا(ع) در گلایه از بکارگیری امکانات آستان قدس رضوی در امر انتخابات، دستمایۀ طرح دوبارۀ این بحث قرارگرفته است. برخی مراجع تقلید و ائمۀ جمعه و چهره‌های نزدیک به یک جناح این اثر را توهین به مقدسات، محاربه با خداوند، هتک حرمت، خبیثانه، رذالت آمیز، هتاکانه و سلمان رشدی مآبانه دانسته‌اند، عزای عمومی اعلام‌کرده‌اند، اقشار مردم را به اعتراض فرا خوانده‌اند، خواستار اشد مجازات شده‌اند و صد البته در این گفته‌ها و سخنان، پای "پیشینۀ سیاه و ظلمانی اصلاح طلبان در اهانت به ارزش‌های دینی و ساحت ائمۀ معصومین" را نیز به میان آورده‌اند تا نشان دهند که در این میان، دعوی کدام مقدسات را دارند! البته نامه از سوی رییس ستاد انتخاباتی روحانی نیز محکوم شده و با تأکید بر این‌که این متن ممکن است از روی بی اعتقادی نباشد، نسبت به سوئ استفادۀ سیاسی از آن هشدار داده است.
درآمیختن طنز با ادبیات دینی و ورود آن به حیطۀ مقدسات از مباحث مناقشه‌برانگیز تاریخ ادبیات بویژه دهه‌های اخیر جامعۀ ما بوده‌است. گاه در مواردی چون مطلب "کنکور، وقت ظهور" نشریۀ دانشجویی موج اگر درایت مسئولین وقت و دلسوزانی چون مرحوم صابری (گل‌آقا) نبود معلوم نیست نهایت کار به کجا می‌‌‌کشید. موضوع ارتباط طنز با مقدسات علیرغم حساسیتی که از آن برخوردار است تا کنون کمترمورد بررسی علمی و دینی قرار گرفته است. بلکه بیشتر، بحث به سطح عمومی جامعه کشیده شده تا به کار تسویه‌حساب‌های سیاسی و جناحی و فکری آید و در نهایت، به نفرت پراکنی و تعارضات جناحی و سیاسی دامن بزند. اثر مورد بحث نیز از این قاعده مستثنا نیست. اگرچه فقدان نگاه حرفه‌ای در این اثر، در مواردی باعث می‌شود که عبارات و کلمات وهن‌آمیز جلوه کنند ولی پیداست که برخاسته از بی‌اعتقادی و متضمن توهین نیست. در مجموع می‌توان آن را در تداوم قالب و شیوه‌ای دانست که پیش از این نیز نویسندگان و قدما در آن قلم زده‌اند، امری که برخی به خاطر مقاصد مشخص سیاسی آن را نادیده می‌گیرند.
واقعیت این است که بسیاری از متون ادبی، دینی و عرفانی ما، متضمن شوخی با امر قدسی‌اند. با این‌حال نویسنده با این درنگ‌های شوخ‌طبعانه که به نیت حکمت‌آموزی و یا نقد و انتقاد صورت پذیرفته به توهین متهم نشده است. در آثار بزرگانی چون مولوی و حافظ که اولی قصد تنبه داشته و دومی رندانه نیشی زده و رفته، از این نمونه‌ها می‌توان سراغ گرفت که معروف‌ترین آن مثنوی موسی و شبان مولاناست که از رهگذر سخن گفتن ساده و عوامانه با ذات باریتعالی، اثر را در هاله‌ای از طنز فرو برده است. در متون عرفانی مثل فیه مافیه و اسرار التوحید از شوخی هایی از این دست برمی خوریم، چرا که شادمانگی از خصایص روحی عرفا بوده و طنز را در زبان عرفان جاری ساخته‌است. حتی در برخی منابر، وعاظ، سخن را با طنز درآمیخته‌اند که با هدف تلطیف ذهن و زبان مردم صورت گرفته‌است. ازمرحوم آقاجمال خوانساری (صاحب کتاب عقایدالنسائ) مطایبات بسیاری نقل شده که برخی از آنها در حیطۀ بحث ما می‌‎گنجد. خلاصۀ کلام آن که توهین به مقدسات مذهبی در قالب طنز امری پذیرفتنی نیست، ولی یافتن مصادیق این توهین با شعار و برچسب زدن و متهم کردن به گناه ناکرده میسر نمی‌شود، که این اتهام بستن، خود مصداق بارزی از توهین به مقدسات و ساحت مقدس امامت است، مقدساتی که بر پایۀ دین رحمت و عقلانیت بنا شده و به رأفت و رواداری توصیه می‌کند و عدل از اصول آن است. مقدساتی که اگر برای بازی‌های سیاسی خرج شود، اوضاع اجتماعی و فرهنگی، بعضاً چنان می‌شود که می‌بینیم...



نظر خود را بنویسید:

(If you haven't left a comment here before, you may need to be approved by the site owner before your comment will appear. Until then, it won't appear on the entry. Thanks for waiting.)

                   

                

       


: